Wpływ AI na rynek pracy w Polsce: co mówią badania

Ten tekst zbiera, co publiczne badania mówią o sztucznej inteligencji i zatrudnieniu w Polsce, oraz co z tego wynika dla osoby szukającej pracy. Badania mierzą podatność zawodów, a nie utracone etaty, a wyniki zależą od przyjętej metody.

Jakie zawody zastąpi sztuczna inteligencja?

Przeczytane przez nas badania tego nie rozstrzygają. Dzielą zawód na zadania i oceniają, ile z nich AI może wykonać lub przyspieszyć. Wynik to wskaźnik podatności, a nie prognoza zwolnień.

Autorzy raportu NASK i ILO piszą wprost, że podatność dotyczy zawodów, w których istniejące zadania mogą zostać zautomatyzowane lub przekształcone, i że nie oznacza to ich nieuchronnego zaniku. Mogą też pojawić się nowe zadania.

Które zawody w Polsce są najbardziej podatne na AI?

Według raportu NASK i ILO (czerwiec 2025) najbardziej podatni są pracownicy biurowi: 71,2% z nich wykonuje zawody podatne na GenAI, a 47,2% pracuje w zawodach o bardzo wysokiej podatności. W całej gospodarce około 817,5 tys. osób, czyli 4,9% zatrudnionych, pracuje w zawodach o bardzo wysokiej podatności.

PIE (październik 2024) używa innej metody i dochodzi do innej listy. Wśród 20 zawodów najbardziej narażonych znaleźli się finansiści, prawnicy, programiści, a także niektórzy urzędnicy państwowi. Najmniej narażeni są robotnicy wykonujący proste prace, sprzątacze i operatorzy maszyn. Zawody wymagające wyższych kwalifikacji wypadają więc wyżej niż prace fizyczne.

Dlaczego liczby w badaniach się różnią?

Bo mierzą co innego. Raport NASK i ILO podaje 30,3% miejsc pracy z pewnym stopniem podatności na generatywną AI. PIE podaje 3,68 mln osób w 20 zawodach najbardziej narażonych, czyli około 22% badanych pracujących. To dwie różne miary, więc nie dodaje się ich i nie porównuje wprost.

PIE zastrzega, że stosuje metodę opartą na amerykańskiej bazie zawodów. Różnice między tą klasyfikacją a polską mogą częściowo zniekształcić wyniki. Wskaźnik ILO i NASK powstał na polskiej klasyfikacji zawodów, ale dotyczy generatywnej AI, a nie AI w ogóle.

Czy polskie firmy już zastępują ludzi sztuczną inteligencją?

Dane, które czytaliśmy, tego nie pokazują. Według GUS w 2025 roku technologie AI stosowało 8,7% przedsiębiorstw w Polsce, a rok wcześniej 5,9%.

W sondażu NASK wśród 2168 osób pracujących 9,4% deklarowało, że w ich firmie wdrożono narzędzia GenAI (grudzień 2024). To odpowiedzi pracowników, nie dane firm, a pytanie dotyczyło generatywnej AI.

Żadne z tych źródeł nie liczy zwolnień spowodowanych AI. Nie znaleźliśmy w Polsce publicznego badania, które by to mierzyło.

Czy podatność na AI to utrata pracy?

Nie. Podatność opisuje, które zadania da się zmienić, a nie czy ktoś straci pracę. ILO uznaje transformację pracy za najbardziej prawdopodobny skutek, bo większość zawodów składa się z zadań wymagających udziału człowieka (Working Paper 140, 2025). PIE ocenia, że AI upraszcza lub eliminuje część zadań i zwiększa produktywność niektórych pracowników, a presja na zdobywanie nowych umiejętności dotyczy niemal wszystkich.

Co zmienia się przy szukaniu pracy?

Badania nie podają techniki rekrutacyjnej. Kolejne wnioski są nasze, nie autorów: liczy się to, jakie zadania wykonujesz, bardziej niż nazwa stanowiska. Ten sam tytuł w ogłoszeniu może oznaczać pracę, która zmieniła się w ostatnich latach.

Czytaj ogłoszenie jak listę zadań i porównuj ją z tym, co robisz. Jeśli ogłoszenie wymaga pracy z narzędziami AI, wpisz to do CV tylko wtedy, gdy naprawdę ich używasz, z nazwą narzędzia i zadaniem. Kroki dopasowania opisuje poradnik Jak dopasować CV do oferty pracy. Do systemów rekrutacyjnych przydaje się też Jak napisać CV zgodne z ATS.

Jak przygotować aplikację

1. Wypisz zadania na obecnym stanowisku i oddziel te powtarzalne od wymagających oceny lub kontaktu z ludźmi.
2. Przeczytaj trzy ogłoszenia na stanowisko, którego szukasz, i zaznacz zadania, które się powtarzają.
3. Wpisz do CV tylko to, co robiłeś lub robiłaś, z wynikiem albo liczbą tam, gdzie je masz.
4. Przed każdym wysłaniem porównaj CV z ogłoszeniem i popraw to, co nie zgadza się z Twoim doświadczeniem.